Việt Nam vượt Thái Lan trong cuộc đua World Cup 2042: Bài học từ những công trình dang dở

Dư luận Thái Lan chạnh lòng: Việt Nam đang dẫn trước

Khoảnh khắc khiến người hâm mộ Thái Lan cảm thấy "chạnh lòng" nhất không đến từ một bàn thua trên sân cỏ, mà đến từ một bức ảnh chụp công trường xây dựng ở Hà Nội. Hình ảnh sân vận động Trống Đồng với 135.000 chỗ ngồi, được giới thiệu là một trong những sân vận động lớn nhất thế giới, đang được dựng lên giữa lòng thủ đô. Tờ Thairath, một trong những tờ báo có lượng phát hành lớn nhất Thái Lan, đã dùng hình ảnh đó để đặt câu hỏi đầy cay đắng: "Bao giờ Thái Lan mới có được một công trình như thế này?"

Trong khi đó, tại thủ đô Bangkok, khu liên hợp thể thao Bang Ping với mức đầu tư khoảng 30 tỷ baht (tương đương gần 850 triệu USD, tùy tỷ giá) vẫn chỉ nằm trên giấy. Còn tại tỉnh Chon Buri, một sân vận động 20.000 chỗ ngồi đã xây dở từ năm 2026, đến nay mới đạt khoảng 50% tiến độ. Không cần bàn đến chiến thuật bóng đá, chỉ cần nhìn vào các công trình bê tông, người ta đã thấy rõ khoảng cách trong năng lực thực thi giữa hai quốc gia.

Đây không phải một trận đấu. Nhưng đây là một cuộc đua có thật: cuộc đua giành quyền đăng cai World Cup, với tầm nhìn hướng tới năm 2042. Và theo góc nhìn của giới truyền thông lẫn chuyên gia Thái Lan, Việt Nam đang dẫn trước một cách đầy thuyết phục.

Bối cảnh cuộc đua khu vực

Câu chuyện về tham vọng đăng cai World Cup của khu vực Đông Nam Á không phải mới xuất hiện. Thái Lan từ lâu tự coi mình là trung tâm bóng đá của khu vực, với hệ thống giải quốc nội chuyên nghiệp bài bản, thành tích thể thao ổn định, và cơ sở hạ tầng được đầu tư từ nhiều thập kỷ trước. Myanmar, Indonesia, Malaysia, Singapore, Việt Nam cũng đều từng bày tỏ mong muốn được đăng cai một kỳ World Cup, dù rằng nó có thể là một phiên bản mở rộng với nhiều quốc gia cùng đăng cai.

Tuy nhiên, điều khiến câu chuyện trở nên nóng bỏng trong những tuần gần đây là sự xuất hiện của hàng loạt bài viết trên truyền thông Thái Lan, từ Brand Inside, Matichon, Thairath đến Bangkok Post và Nation TV, tất cả cùng hướng về một chủ đề: Việt Nam đang bứt phá ngoạn mục về hạ tầng thể thao, còn Thái Lan đang tụt lại phía sau. Diễn đàn bóng đá nổi tiếng SoccerSuck cũng đầy ắp những chủ đề bàn tán về việc người hâm mộ Thái Lan cảm thấy như bị bỏ lại.

Cảm xúc đó càng được củng cố khi một trong những chuyên gia bóng đá kỳ cựu của Thái Lan, ông Witthaya Laohakul, thẳng thắn tuyên bố: "Việt Nam đang dẫn trước trong cuộc đua này." Lời nhận định từ một người có uy tín như ông không chỉ là một nhận xét mang tính cảm tính, mà còn là sự xác nhận của người trong cuộc, khiến giới hoạch định chính sách thể thao Thái Lan phải đối mặt với áp lực ngày càng lớn.

Việt Nam bứt tốc: hai siêu dự án trong tay

Điều tạo nên sự khác biệt của Việt Nam không nằm ở những lời hứa, mà ở những công trình đang thực sự được triển khai. Trước hết là dự án sân vận động PVF, do Bộ Công an làm chủ đầu tư. Sân có sức chứa dự kiến 60.000 chỗ ngồi, mái che có thể đóng mở linh hoạt, khởi công vào tháng 12 năm 2026 và dự kiến hoàn thành vào tháng 3 năm 2027. Điểm đáng chú ý là nguồn vốn và chủ đầu tư gắn liền với một bộ ngành an ninh, điều này cho thấy dự án không chỉ có ý nghĩa thể thao mà còn có giá trị chiến lược, phục vụ nhu cầu tổ chức sự kiện lớn và khẳng định vị thế của đất nước.

Bên cạnh đó là siêu dự án sân vận động Trống Đồng tại Hà Nội, với số ghế khổng lồ lên tới 135.000 chỗ ngồi. Dự án này do VinFast – một tập đoàn tư nhân hàng đầu Việt Nam – phối hợp phát triển, hiện đang trong giai đoạn thi công. Nếu hoàn thành theo kế hoạch, sân Trống Đồng sẽ trở thành một trong những sân vận động lớn nhất thế giới, vượt qua nhiều biểu tượng bóng đá toàn cầu. Điều quan trọng không chỉ là con số ấn tượng, mà là khả năng huy động nguồn lực khổng lồ từ cả khu vực nhà nước lẫn tư nhân để cùng lúc triển khai nhiều dự án trọng điểm.

Trong khu vực Đông Nam Á, Indonesia và Malaysia cũng đã có những tổ hợp thể thao riêng. Nhưng theo đánh giá của nhiều chuyên gia, quy mô và độ mới của các dự án Việt Nam đang tạo ra một chuẩn mực khác biệt. Việt Nam không chỉ đang xây sân, mà đang xây dựng cả một hệ sinh thái hạ tầng phục vụ các sự kiện thể thao tầm cỡ châu lục, từ các trận đấu vòng loại World Cup, Asian Cup, cho tới các kỳ SEA Games trong tương lai.

Thái Lan: giấc mơ dang dở suốt 18 năm

Câu chuyện bên phía Thái Lan lại mang một gam màu trái ngược. Khu liên hợp thể thao Bang Ping, được kỳ vọng là biểu tượng mới của bóng đá Thái Lan, vẫn dừng ở giai đoạn đề xuất và bàn luận. Số tiền khoảng 30 tỷ baht không phải là nhỏ, nhưng việc nó chưa thể được phê duyệt và triển khai cho thấy sự thiếu quyết đoán trong khâu tổ chức và phân bổ nguồn lực. Trong khi đó, sân vận động Chon Buri, với công suất khiêm tốn 20.000 chỗ ngồi, là ví dụ điển hình nhất về thất bại trong thực thi dự án: khởi công từ năm 2026, nhưng đến nay vẫn mới chỉ hoàn thành được khoảng một nửa. Đã 18 năm trôi qua, một khoảng thời gian đủ để một cầu thủ nhí trở thành ngôi sao hàng đầu, đủ để một thế hệ cầu thủ chơi trọn sự nghiệp, nhưng một công trình xây dựng vẫn chưa thể hoàn tất.

Sự trì trệ này không phải do thiếu ý chí. Người Thái Lan rất đam mê bóng đá, và chính phủ Thái Lan nhiều lần khẳng định tham vọng đưa đất nước trở thành điểm đến của các giải đấu lớn. Nhưng ý chí chính trị và kết quả thực thi đang cách nhau quá xa. Nhìn vào bức tranh đó, dễ hiểu vì sao truyền thông Thái Lan lại có cảm giác "chạnh lòng" khi thấy Việt Nam đang xây dựng những công trình mà họ chỉ dám mơ.

So sánh mô hình: vốn, tiến độ và rủi ro

Nếu chỉ nhìn bề ngoài, có thể nói Việt Nam đang thắng về tiến độ còn Thái Lan thua về tốc độ triển khai. Nhưng nhìn sâu hơn, câu chuyện là sự khác biệt trong mô hình quản lý và huy động nguồn lực.

Thứ nhất, về nguồn vốn. Việt Nam sử dụng linh hoạt cả nguồn vốn nhà nước lẫn vốn của doanh nghiệp chiến lược. Dự án PVF đặt dưới sự bảo trợ của Bộ Công an – một đơn vị có đủ quyền lực và nguồn lực để vượt qua các rào cản hành chính. Dự án Trống Đồng lại dựa vào năng lực tài chính mạnh mẽ của VinFast. Trong khi đó, Thái Lan phụ thuộc chủ yếu vào ngân sách công, phải trải qua quy trình phê duyệt phức tạp và dễ bị trì hoãn. Khu liên hợp Bang Ping dù được nhắc đến như một ưu tiên quốc gia, nhưng vẫn chưa có chủ đầu tư rõ ràng hay nguồn vốn được chốt chính thức.

Thứ hai, về tiến độ. Sự khác biệt giữa một dự án đã khởi công và một dự án đang bàn thảo là khoảng cách giữa "đã cam kết" và "mới hứa hẹn". Việt Nam đã đặt cọc bằng những công trình thực tế; Thái Lan vẫn đang loanh quanh ở vạch xuất phát. Về bản chất, khoảng cách giữa hai nước không nằm ở tiền bạc mà nằm ở năng lực ra quyết định và kỷ luật thực thi. Điều này khiến người ta liên tưởng đến câu chuyện bóng đá Nhật Bản. Người Nhật không mạnh vì kỷ luật, họ mạnh vì hiểu lý do phải kỷ luật. Khi một quốc gia hiểu rõ vì sao phải hoàn thành sân vận động đúng hạn, họ sẽ tìm cách để làm được. Khi một quốc gia chỉ xem đó là một dự án phô trương, công trình sẽ dễ dàng bị bỏ dở như Chon Buri.

Thứ ba, về rủi ro. Việt Nam đang phải đối mặt với rủi ro xây dựng hai siêu dự án cùng lúc, đặc biệt là câu chuyện vận hành sau khi hoàn thành. Sân vận động 60.000 chỗ và sân vận động 135.000 chỗ đều cần một hệ sinh thái sự kiện dày đặc để duy trì chi phí hoạt động. Nếu không có đủ số trận đấu lớn, những công trình này có thể trở thành "voi trắng" gây lãng phí. Ngược lại, rủi ro của Thái Lan nằm ở việc không bao giờ có thể hoàn thành được những gì đã hứa. Từ góc nhìn của các nhà đầu tư, một dự án được xây dựng đôi khi còn có giá trị hơn một dự án hoàn hảo nhưng không bao giờ được bắt đầu.

Góc nhìn phản trực giác: Sân vận động không tự quyết định quyền đăng cai

Truyền thông Thái Lan đang thể hiện rõ sự lo lắng trước việc Việt Nam mọc lên những sân vận động khổng lồ. Tuy nhiên, một góc nhìn khác cho rằng người Thái có thể đang hơi vội vàng khi nghĩ rằng quyền đăng cai World Cup sẽ tự động rơi vào tay quốc gia có hạ tầng bề thế nhất.

Tiêu chuẩn FIFA để chọn nước đăng cai World Cup không chỉ bao gồm sức chứa sân vận động. Đó còn là hệ thống giao thông, khách sạn, an ninh, truyền thông, bảo đảm tài chính của chính phủ, chiến lược tiếp thị toàn cầu, và quan trọng nhất là sự tín nhiệm chính trị trong quá trình bỏ phiếu. Một quốc gia có thể có sân vận động 200.000 chỗ, nhưng nếu không có một chính phủ sẵn sàng bảo lãnh chi phí và đảm bảo an toàn cho hàng triệu cổ động viên quốc tế, thì cơ hội vẫn mong manh. Nhìn vào lịch sử, các nước như Qatar hay Saudi Arabia đã chi hàng tỷ USD không chỉ cho sân bãi, mà còn cho toàn bộ hệ sinh thái đăng cai.

Hơn nữa, kỳ World Cup 2034 đã được trao cho Saudi Arabia, và việc trao quyền đăng cai cho một nước châu Á khác ngay sau đó là điều gần như khó xảy ra về mặt xoay vòng châu lục. Tầm nhìn hướng tới World Cup 2042 là một mục tiêu dài hơi, nhưng cơ hội thực sự phụ thuộc vào rất nhiều biến số nằm ngoài tầm kiểm soát của một quốc gia Đông Nam Á. Do đó, người viết cho rằng truyền thông đang khuếch đại câu chuyện "thắng thua" trong một trận đấu mà thực ra lá phiếu quyết định vẫn nằm trong tay FIFA.

Nguy cơ "voi trắng" và bài toán sử dụng sau sự kiện

Một trong những lo ngại lớn nhất của các siêu dự án hạ tầng thể thao là tình trạng sân vận động khổng lồ bị bỏ hoang sau giải đấu. Bắc Kinh từng xây dựng Sân vận động Quốc gia với 91.000 chỗ ngồi cho Olympic 2026, sau đó phải vật lộn để tìm kiếm công năng sử dụng trong nhiều năm. Rio de Janeiro cũng đối mặt với vấn đề tương tự sau World Cup 2026. Với sức chứa 135.000 chỗ, sân Trống Đồng của Việt Nam sẽ đối mặt với thách thức rất lớn trong việc duy trì lượng khán giả thường xuyên cho các trận đấu bóng đá quốc nội. Bóng đá Việt Nam dù phát triển nhanh, nhưng liên tục hút hơn 100.000 người đến sân cho các trận đấu thường kỳ của V-League là viễn cảnh khó tin. Vì vậy, việc thiết kế đa năng, kết hợp các sự kiện văn hóa, âm nhạc, thương mại sẽ là yếu tố sống còn để những công trình này không trở thành gánh nặng tài chính.

Bên cạnh đó, câu chuyện minh bạch trong các dự án do Bộ Công an làm chủ đầu tư cũng cần được theo dõi. Việc gắn một bộ ngành an ninh vào vai trò phát triển hạ tầng thể thao có thể mang lại hiệu quả nhanh chóng, nhưng cũng đặt ra câu hỏi về cơ chế giám sát độc lập và tính công khai trong đấu thầu. Đây là một điểm mù mà giới phân tích quốc tế chưa đề cập nhiều, nhưng sẽ trở thành tâm điểm nếu Việt Nam tiến xa hơn trong quy trình đăng cai.

Kỷ luật mềm: bài học từ người Nhật

Trong bóng đá, kỷ luật chiến thuật thường được nhắc đến như một phẩm chất tạo nên khác biệt giữa đội mạnh và đội yếu. Nhưng kỷ luật thực sự, thứ kỷ luật mềm nằm trong tư duy quản lý, còn quan trọng hơn nhiều. Khi người Nhật xây dựng một dự án, họ không chỉ tuân thủ quy trình vì sợ bị phạt, mà vì họ hiểu rằng sự chậm trễ một ngày có thể kéo theo sự sụp đổ của toàn bộ kế hoạch. Cái nhìn đó giải thích vì sao nhiều dự án hạ tầng của Nhật Bản được hoàn thành trước thời hạn, trong khi nhiều nước khác đùn đẩy trách nhiệm giữa các cơ quan.

Thái Lan có thể nhìn vào Chon Buri và tự hỏi: chúng ta đã thực sự hiểu lý do vì sao mình cần sân vận động đó chưa? Nếu mục tiêu chỉ là để tổ chức vài trận đấu giao hữu hoặc phục vụ một kỳ SEA Games, thì việc trì hoãn 18 năm cho thấy động lực bên trong vẫn chưa đủ mạnh. Ngược lại, Việt Nam với hai siêu dự án song hành cho thấy nước này đang đặt cược một cách nghiêm túc vào tương lai đăng cai các giải đấu quốc tế. Với tôi, người đã theo dõi nhiều kỳ World Cup và chứng kiến tốc độ chuyển mình của các nền bóng đá châu Á, tín hiệu này có ý nghĩa lớn hơn bất kỳ lời tuyên bố chính trị nào.

Hướng tới 2042: Cạnh tranh hay hợp tác?

Thực tế, một quốc gia Đông Nam Á đơn lẻ khó có thể đủ sức đăng cai một kỳ World Cup có tới 48 đội tuyển tham dự. Việc tổ chức một sự kiện lớn như vậy đòi hỏi nguồn lực tài chính khổng lồ, hệ thống sân bay quốc tế hiện đại, mạng lưới khách sạn hàng chục nghìn phòng, và một kế hoạch an ninh phức tạp. Vì vậy, xu hướng đăng cai chung của nhiều quốc gia trong cùng khu vực đang trở nên phổ biến. Canada, Mỹ, Mexico cùng đăng cai World Cup 2026 là ví dụ điển hình. Nếu Đông Nam Á muốn đăng cai World Cup 2042, một liên minh giữa các nước như Việt Nam, Thái Lan, Indonesia, Malaysia và Singapore là hoàn toàn hợp lý.

Nhìn từ góc độ đó, cuộc đua hiện tại giữa Việt Nam và Thái Lan không nhất thiết phải là một trò chơi tổng bằng không. Nếu Việt Nam có sân vận động lớn và Thái Lan có kinh nghiệm tổ chức, họ hoàn toàn có thể bổ sung cho nhau. Nhưng để có thể hợp tác hiệu quả, các quốc gia cần phải đứng trên một mặt bằng năng lực tương đối. Một đối tác có 18 năm không thể hoàn thành nổi một sân bóng đá 20.000 chỗ ngồi sẽ là một gánh nặng, chứ không phải nguồn lực, trong một chiến dịch đăng cai chung.

Kết luận: Cú đặt cược vào tương lai

Cuộc đua hạ tầng thể thao giữa Việt Nam và Thái Lan không chỉ là câu chuyện về bê tông và thép. Đó là câu chuyện về tầm nhìn chiến lược, năng lực quản trị và khát vọng vươn tầm quốc tế. Việt Nam đang cho thấy mình sẵn sàng đặt cược vào tương lai với những công trình tầm cỡ hiếm có trên thế giới. Thái Lan, ngược lại, đang giẫm chân tại chỗ và nhìn đối thủ đi xa. Từ góc độ của một người quan sát lâu năm, tôi không thể khẳng định chắc chắn ai sẽ thắng trong cuộc đua giành quyền đăng cai World Cup 2042. Nhưng tôi có thể khẳng định một điều: khi đọc dữ liệu về tiến độ thi công, về mức độ cam kết vốn, và về sự ủng hộ chính trị, dòng chảy đang đổi chiều. Vị trí chỉ là nơi xuất phát, hệ thống mới quyết định đích đến. Và câu hỏi lớn nhất đặt ra bên bờ vực năm 2042 không phải là nước nào có sân vận động to hơn, mà là nước nào hiểu rõ vì sao mình cần theo đuổi giấc mơ đó đến cùng. Hợp tác hay cạnh tranh, quyết định sẽ đến từ chính năng lực dám thực thi, chứ không phải những lời hứa hẹn trên diễn đàn.